به نام خداوند بخشنده مهربان

«مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَکَرٍ اَوْ اْنْثي وَ هُوَ مُؤمِنْ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةطَيِّبَةً وَ لَنُجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ ما کانوُاَ يَعْمَلوُنَ»

   هرکس عمل صالح کند،در حالي که مومن است ، خواه مرد باشد يا زن ، به او حيات پاکيزه مي بخشيم،و پاداش آنها را به بهترين اعمالي که انجام دادند خواهيم داد.

مفسران در معني حيات طيبه (زندگي پاکيزه)‏تفسيرهاي متعددي آورده اند:

  بعضي آنرا به معني روزي حلال تفسير کرده‌اند.

   بعضي به قناعت و رضا دان به نصيب.

   بعضي به رزق روزانه.

   بعضي به عبادت توام با روزي حلال.

   و بعضي به توفيق بر اطاعت فرمان خدا و مانند آن.

   ولي شايد نياز به تذکر نداشته‌‌اند باشد که حيات طيبه ، مفهومش آنچنان وسيع و گسترده است که همه‌ي اينها و غير اينها را در بر مي گيرد ، زندگي پاکيزه از هر نظر،پاکيزه از آلودگي ‌ها ، ظلمت‌ ها و خيانت ها ، عداوت ها و دشمنيها ، اسارت ها و ذلت ها و انواع نگرانيها  هر گونه چيزي که زلال زندگي را در کام انسان ناگوار مي سازد.

   ولي با توجه به اينکه در دنبال آن ، سخن از جزاي الهي به نحو احسن به ميان آمده استفاده مي شود که حيات طيبه مربوط به دنياست و جزاي احسن مربوط به آخرت.

   جالب اينکه در روايتي که در نهج البلاغه از امير مومنان علي«عليه السلام» نقل شده ميخوانيم:

   و سَئَلَ عَنْ قَولَه تَعالي « فَلَنُحّيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبهً » فَقالَ هِيَ اَلْقِناعَهْ :

« از امام پرسيدند منظور از جمله‌ي « فلنحيينه حياه طيبه » چيست؟ فرمود قناعت است ».

   بدون شک مفهوم اين تفسير محدود ساختن حيات طيبه به قناعت نمي باشد ، بلکه بيان مصداق است ولي مصداقي است بسيار روشن ، چرا که اگر تمام دنيا را به انسان بدهند ولي روح قناعت را از او بگيرند هميشه در آزار و رنج و نگراي به سر مي برد ، به عکس اگر اسان روح قناعت داشته باشد ، و از حرص و آز و طمع بر کنار گردد ، هميشه آسوده خاطر و خوش است .

   همچنين در بعضي از روايات ديگر « حيات طيبه » به معني « رضا و خشنودي از آنچه خدا داده است » تفسير شده که آن هم با قناعت قريب الافق است .

   ولي هرگز نبايد به اين مفاهيم جنبه تخديري داد ، بلکه هدف اصلي از بيان رضا و قناعت ، پايان دادن به حرص و آز و طمع  هوا پرستي است که عامل تجاوز ها و استثمار ها و جنگ ها ، و خونريزي ها ، و گاه عامل ذلت و اسارت است .

   برخي مفسرين نيز براي زندگاني پاکيزه چنين گفته اند : ابن عباس از پيغمبر اکرم (ص) روايت کرده فرمود مراد از زندگاني پاکيزه رزق و روزي حلال است که خداوند براي او مقرر مي دارد تا در دنيا از سختي معيشت راحت و آسوده بوده و در آخرت از عقوبت آن فارغ شود و در روايت ديگر فرموده مقصود از حيات طيبه زندگاني عالم آخرت و بهشت جاويد مي باشد چنانچه مي فرمايد : «يا لَيْتَني قَدَّمْتُ لِحَياتي » وبعضي ديگر از صحابه گفتند پيغمبر اکرم(ص) فرموده منظور از زندگاني پاکيزه راضي و خشنود بودن به آنچه خداوند به او قسمت نموده و مناعت طلع داشتن است و ديگران گفتند زندگاني در اطاعت و فرمانبرداري از اوامر خدا است توانگر باشد يا بينوا ابن بابويه ذيل آيه فوق از حضرت صادق(ع) روايت کرده: حضورش عرض کردم ابا الخطاب از قول شما مي گويند فرموده‌ايد هر وقت حق را شناختي به هر چه دلخواه شما است عمل کنيد. فرمود: خدا لعنت کند ابا الخطاب را به خدا قسم گفته من اين طور نبوده من گفتم چون حق را بشناسيد تشخص داديد هر عمل خير و نيکي که از شما سر بزند مقبول درگاه خداوند خواهد شد . 

  منابع :

1- تفسير الميزان

2- تفسير جامع